Vogels hebben het soms lastig in de winter: insecten zijn weggekropen, bessen raken op en zaden liggen verstopt onder sneeuw en ijs. Hoe koud het ook is, vogels scharrelen zelf voedsel bij elkaar. Bijvoeren is gewenst om tuinvogels de winter door te helpen én voor meer levendige gezelligheid in de tuin. Tips voor het voeren van vogels in de winter.

De vink vindt de zaadjes van een uitgebloeide zonnebloem ook lekker.

Wat eten vogels graag?

Met bijvoeren is niets mis, want het merendeel van de tuinvogels zal niet snel last van obesitas krijgen. Bovendien blijkt uit onderzoek dat het menu van vogels voor ten minste 80% bestaat uit voedsel uit de natuur. Iedere vogelsoort heeft zijn eigen voorkeuren.

  • Merels komen af op appels of peren en eten ’s winters ook krenten en broodkruimels.
  • Roodborstjes zijn gek op ongekookte havermout, zaden, meelwormen en rozijnen.
  • Mussen zullen een handje zonnebloempitten niet onberoerd laten. Je maakt ze ook blij met andere zaden of (af en toe) bruin brood.
  • Mezen eten graag pinda’s, een goede reden dus om in de winter pinda’s aan elkaar te rijgen.
  • Vinken houden van havermout en zijn dol op beukennootjes.
  • Pimpelmeesjes stappen in de winter over op noten (en pinda’s), vetbollen, zaden en vruchten.
  • Koolmezen richten zich op olierijk eten, zoals beukennootjes, pinda’s of zadenmixen. Je ziet ze ook vaak afkomen op vetbollen.
  • Het winterkoninkje eet buiten het seizoen bij voorkeur zaden, op een heel rustig plekje.
  • De groenling maak je blij met zonnebloempitjes, pinda’s en andere zaden.
  • Ook spechten, zoals de grote bonte specht, willen ’s winters nog weleens in achtertuinen belanden, mits daar vetrijke zadenmixen of vogelpindakaas wordt aangeboden.

Vele vogels houden van brood, zoals deze mussen, maar ben zuinig vanwege het vele zout in brood.

Kun je vogels brood voeren?

Jazeker, dat kan, maar doe het met mate. Brood is vrij zout en te veel zout is niet goed voor de vogels. Het leuke aan brood of broodkruimels is dat heel veel vogels dit een lekker kostje vinden. Voor een gemêleerd gevederd gezelschap is succes hiermee dus gegarandeerd. Vogels buiten de tuin, zoals eenden, lusten ook graag brood. Maar deze vogels kun je beter niet voeren en/of geen brood geven. Lees er hieronder meer over.

Ook de grote bonte specht houdt af en toe wel van pinda’s.

Vogels voeren is niet verboden of strafbaar

Het voeren van vogels is doorgaans niet verboden, zeker niet als het gaat om tuinvogels. Soms worden eenden, reigers of meeuwen in stedelijk gebied geregeld bijgevoerd (vaak met brood). Dit kan zorgen voor overlast of ongedierte aantrekken. Het is zelfs zo dat de dieren er ziek van kunnen worden, aldus de Vogelbescherming. Wie graag meer vogels als mezen, mussen of merels in de tuin ziet, kan met een gerust hart lekker voer voor ze neerzetten of ophangen. Je helpt tuinvogels in de wintermaanden op deze manier zelfs om te overleven.

Het schuwe winterkoninkje eet het liefst op een rustige plek
Het schuwe winterkoninkje eet het liefst op een rustige plek.

Wanneer kun je vogels voeren?

Dat kan op vele momenten in het jaar. Uiteraard in de koude wintermaanden als de natuur ze weinig heeft te bieden. Maar ook in perioden van droogte hebben tuinvogels het moeilijk en kan bijvoeren – en water geven – helpen. Vogels voeren kun je het beste doen in de ochtend, want dan hebben ze de meeste trek. Zeker na een koude nacht; kleine vogeltjes kunnen ’s nachts 10% van hun lichaamsgewicht verliezen. Als het vriest, kun je in plaats van stukjes appel een hele appel neerleggen, omdat die minder snel bevriest. Overigens is het beter om ’s nachts geen voer te laten liggen in verband met ongedierte.

Merels en vinken scharrelen bij voorkeur op de grond
Merels scharrelen bij voorkeur op de grond.

Zorg voor verschillende voederplaatsen

Schuwe vogels als de heggenmus en het winterkoninkje eten het liefst in de beschutting van struiken. Merels en vinken scharrelen bij voorkeur op de grond. Nadeel van eten strooien op een open oppervlak is dat grote vogels, zoals eksters, roeken en meeuwen, de kleine vogels wegjagen. Ook kan het zijn dat je er onwelkome gasten door krijgt, zoals ratten. Vetbollen in een rekje of geregen pinda’s ophangen zijn een goed idee om de wat kleinere tuinvogels aan te trekken en zo grote exemplaren als eksters en kauwen te weren.

Vogels voeren: vetbollen in plastic netjes kunnen gevaarlijk zijn voor vogels. Een rekje voor vetbollen is beter - Tuinieren met Buitenleven
Vetbollen in plastic netjes kunnen gevaarlijk zijn voor vogels. Een rekje voor vetbollen is beter.

Vetbollen gevaarlijk voor vogels

Vetbollen en pinda’s zijn vaak te koop in fijne plastic netjes. Hartstikke handig, want zo kun je ze eenvoudig ophangen. Helaas is het geen duurzame manier van vogels voeren. Daarnaast blijven vogeltjes (vooral kleintjes als het pimpelmeesje) er met hun pootjes in vast hangen. Dit kan dodelijke gevolgen hebben. Sommige grotere vogels kunnen het netje zelfs opeten, wat al helemaal niet de bedoeling is. Gelukkig zijn er voldoende alternatieven. Zo kun je een vetbol in een garde duwen en deze garde ophangen. Of je koopt een speciaal rekje waar je bollen en/of pinda’s in kunt stoppen. Deze vind je in vrijwel ieder tuincentrum.

Wil je meer doen voor vogels in de tuin? Lees onze 5 tips om meer vogels naar je tuin te lokken, ook in andere seizoenen. Of bekijk meer over vogels en de aparte soorten op onze pagina over vogels.