Pijnlijk karakter of een branderig gevoel

What’s in a name? Planten krijgen hun botanische of Nederlandse naam veelal niet per toeval; ze zijn te herleiden uit een mythisch verhaal, een medicinale werking of gewoonweg de uiterlijke kenmerken. Buitenleven ging op zoek naar de herkomst van verschillende plantnamen. Deze keer: brandnetel (Urtica).

Tekst Karen Duking

Het branderige gevoel van de brandnetel

Iedereen kent dit onkruid bij naam. Brandnetel is bekend en berucht vanwege de brandharen van de plant die bij aanraking gaan prikken en jeuken. Aan de top van de knop van iedere brandhaar zit een weerhaakje dat bij aanraking in de huid vast komt te zitten. Daarbij breekt de knop van de brandhaar af en komt een mengsel van stoffen in de huid die de brandende en langdurig aanhoudende jeuk veroorzaken. Ook ontstaan op de huid lichtere, jeukende bultjes, die netelblaren worden genoemd. Het branderige gevoel is te verzachten door de huid in te wrijven met sap van Grote weegbree (Plantago major subsp. major) of met Hondsdraf (Glechoma hederacea), dat niet geheel toevallig vaak in de buurt groeit.

De geneeskracht en voordelen van brandnetel

Ondanks het ongemak van de prikkende brandharen heeft brandnetel een goeie reputatie. Het wordt al eeuwenlang gebruikt in diverse culturen als voedsel en voor medicinale doeleinden. De jonge toppen van de brandnetelplant worden soms gekookt en gegeten als groente en bevatten voedingsstoffen zoals eiwitten, vitamine en mineralen. Brandnetel wordt gebruikt om soep van te maken of thee van te trekken. Dat zou ontstekingen verminderen en helpt bij het verlichten van allergieën. Ook schijnt brandnetelthee goed te zijn voor je huid, vochthuishouding, je immuunsysteem en werkt tegen vermoeidheid, menstruatieklachten, hoge bloeddruk, artritis en problemen met de bloedsuikerspiegel. Het kan allemaal niet op, maar onderzoek naar deze claims is er nauwelijks. Dus is brandnetelthee gezond? Aangeraden wordt om het met mate te drinken.

Duurzame kleding van brandnetelvezels

Grote brandnetel (Urtica dioica) komt samen met Kleine brandnetel (Urtica urens) veelvuldig voor in Nederland. De botanische soortnaam van Urtica dioica komt dan weer van het Latijnse woord Uro, wat branden betekent en verwijst naar het prikkende karakter van de plant. Kleding van brandnetels is duurzaam, want de plant groeit zonder pesticiden en kunstmest. De vezels zijn sterk en zacht, en het textiel is warm in de winter en koel in de zomer. Kleding van brandnetels maken is een oude techniek die opnieuw populair wordt als milieuvriendelijk alternatief voor katoen en zijde. Merken zoals Netl en Knokkon gebruiken brandnetelvezels om duurzame kleding te produceren, soms in combinatie met katoen of wol.

 

Plant paspoort

Botanische naam: Urtica
Nederlandse naam: Brandnetel
Familie: Urticaceae
Levensduur: vaste plant (Grote brandnetel (Urtica dioica)) en eenjarige plant (Kleine brandnetel (Urtica urens))
Hoogte: 30 cm-2,5 m
Winterhard: ja
Groenblijvend: nee
Bloeiperiode: juni-oktober
Standplaats: zon tot half schaduw, op vochtige, stikstofrijke, humushoudende grond

Vind je dit artikel interessant en ben je benieuwd naar naar meer? Lees dan hier verder 

Deel dit bericht

Meer inspiraie

Lees elke maand nieuwe artikelen over tuinieren, planten en dieren

Maak een account* of wordt premium abonnee en geniet van nog meer Buitenleven
*Maak een account en krijg 3 premium artikelen gratis
3.7/5 - (29)