Wat kun je in oktober nog oogsten?
Hoewel de zomergewassen grotendeels zijn verdwenen, staan er nog volop groenten in de tuin. Sommige kun je nu oogsten, terwijl andere juist goed bestand zijn tegen de eerste kou.
Pompoenen zijn vaak een van de laatste grote oogsten. Oogst ze voordat er stevige nachtvorst wordt verwacht. Een rijpe pompoen herken je aan de harde schil en de droge, verhoute steel. Laat de vruchten na het oogsten op een droge, warme plek nog een tijdje uitharden. Daarna kun je ze vaak maanden bewaren.
Ook prei hoeft niet meteen uit de grond. Deze stevige wintergroente kan prima tegen kou en kun je oogsten wanneer je hem nodig hebt.
Bij spruitjes kun je de komende tijd steeds een paar spruitjes per plant plukken. Begin onderaan de stam, want daar zijn de spruitjes doorgaans het eerst klaar. De plant kan daarna verder doorgroeien.
Verder zijn wortelen en rode bieten nog volop te oogsten. Haal ze uit de grond voordat die hard bevriest. Heb je later in het seizoen nog sla of spinazie gezaaid? Dan kun je daar bij zacht herfstweer nog van blijven plukken. Met vliesdoek bescherm je kwetsbare planten tegen koudere nachten.
Vergeet ook je kruiden niet. Knip de laatste peterselie, bieslook en munt en droog of vries ze in. Zo bewaar je een stukje van de zomer voor de winter.
Zo maak je de moestuin winterklaar
Na de oogst is het tijd om op te ruimen. Haal oude planten uit de bedden en verwijder zieke plantresten. Aangetast blad, bijvoorbeeld door schimmelziekten, kun je beter bij het groenafval doen in plaats van op de composthoop.
Gezonde plantenresten zijn wel geschikt voor de compost. Op die manier gaan voedingsstoffen uit de moestuin niet verloren.
Geef lege bedden vervolgens een laag compost. Daarmee voeg je organisch materiaal toe en bescherm je de bodem tijdens de winter. Het bodemleven kan de compost geleidelijk verwerken, zodat de grond in het voorjaar weer klaar is voor een nieuw seizoen.
Je kunt lege stukken grond ook bedekken met een groenbemester, zoals winterrogge. Zo blijft de bodem bedekt en beperk je uitspoeling en onkruidgroei. Een laag mulch is een andere eenvoudige manier om de grond te beschermen.
Wat kun je in oktober al zaaien en planten?
Oktober is niet alleen een maand van afsluiten. Je kunt nu ook al de eerste voorbereidingen treffen voor de oogst van volgend jaar.
Tuinbonen kun je bijvoorbeeld in het najaar zaaien. De jonge plantjes kunnen overwinteren en zorgen in het voorjaar voor een vroege oogst.
Ook knoflook gaat in deze periode de grond in. Plant losse teentjes met het puntje omhoog op een zonnige plek. Na de winter groeit de knoflook verder uit tot nieuwe bollen.
Daarnaast is oktober een goed moment om terug te kijken op het afgelopen moestuinseizoen. Welke rassen deden het goed? Welke groenten hadden last van schaduw of droogte? En welke gewassen wil je volgend jaar juist opnieuw proberen?
Schrijf je bevindingen op terwijl ze nog vers in je geheugen zitten. Dat maakt het straks veel makkelijker om je nieuwe zaaiplan samen te stellen.
Vergeet de vruchtwisseling niet
Bij het plannen van volgend jaar is ook vruchtwisseling belangrijk. Probeer gewassen uit dezelfde plantenfamilie niet ieder jaar op precies dezelfde plek te zetten. Wissel de gewassen daarom zoveel mogelijk af binnen je moestuinbedden.
Je hoeft daarvoor geen ingewikkeld schema te maken. Een eenvoudig overzicht van je bedden en de gewassen die er dit jaar stonden, is al een goed begin. Zo zie je in één oogopslag waar volgend seizoen ruimte is voor andere gewassen.
Overzicht moestuintaken in oktober
| Taak | Wanneer? | Waarom? |
| Pompoenen oogsten | Voor stevige nachtvorst | Voor een goede bewaring |
| Prei oogsten | Naar behoefte | Kan goed tegen kou |
| Spruitjes plukken | Vanaf oktober | De plant blijft doorgroeien |
| Wortelen en bieten oogsten | Voor het hard vriest | Makkelijker oogsten uit niet-bevroren grond |
| Compost toevoegen | Na de oogst | Beschermt en voedt de bodem |
| Groenbemester zaaien | In het najaar | Houdt de bodem bedekt |
| Tuinbonen zaaien | Oktober-november | Voor een vroege oogst |
| Knoflook planten | Oktober-november | Voor oogst in het volgende seizoen |
| Zaaiplan maken | In oktober | Goed voorbereid het voorjaar in |
Plan nu alvast je moestuin voor het voorjaar
Een succesvolle moestuin begint niet pas in het voorjaar. Door nu al na te denken over wat je wilt kweken en wanneer je wilt oogsten, kun je het werk beter spreiden en voorkom je dat je straks belangrijke zaaimomenten mist.
Daarbij kun je de Buitenleven zaaikalender gebruiken. Daar vind je een zaaiplanner waarmee je kunt ontdekken wanneer verschillende gewassen gezaaid kunnen worden. Je kunt ook vanuit het gewenste oogstmoment terugplannen: eerst bepalen wanneer je iets wilt oogsten en vervolgens kijken wanneer je daarvoor moet zaaien.
Zo krijg je meer grip op je moestuin en weet je beter wat je iedere maand kunt doen.
Oktober is daarmee geen afsluiting van het moestuinseizoen, maar een rustig tussenstation. Je oogst wat nog klaarstaat, geeft de bodem wat extra aandacht en plant ondertussen de eerste ideeën voor volgend jaar. En voor je het weet, komt het voorjaar alweer dichterbij.