De Calathea staat al jaren in de top tien van populaire kamerplanten. En niet voor niets. Deze jungleplant heeft grote groene bladeren met vaak een decoratieve tekening. Zo lijkt de Calathea ornata wel geschilderd met sierlijke witte penseelstreken. De Calathea wordt wel living plant genoemd: ze sluit haar blad als de avond valt.

Schoonheid uit de Amazone

Lichtgroene penseelstreken, donkergroene nerven, grijs gemarmerd of paarse vlekken; kamerplant Calathea staat bekend om de decoratieve tekening van de bladeren. De patronen hebben vaak een lichte of donkere contrastkleur waardoor ze extra opvallen. Ook de bladvormen van deze populaire kamerplant zijn sierlijk. Afhankelijk van de soort zijn ze rond, ovaal, langwerpig of zelfs geschulpt. In de jungles van thuishaven het Amazonegebied ontwikkelen Calathea’s vaak spectaculaire witte, gele of oranje bloemen. Helaas gebeurt dat in de woonkamer maar zelden, maar de grote opvallende bladeren compenseren dat gemis ruimschoots. Uitzondering is de Calathea crocata, die met feloranje bloemen bloeit.

Living plant of bidplant

Een bijzonder kenmerk van de bladeren van de Calathea is dat ze reageren op licht. Zodra de avond valt, vouwt ze de bladeren omhoog. Wanneer het licht wordt, zakken de bladeren weer. Op die manier ontluikt de plant elke dag opnieuw met een zacht geritsel. Deze eigenschap bezorgt de Calathea de bijnaam living plant. Geïnspireerd door de Engelse uitdrukking to turn a leaf staat de plant dan ook symbool voor een nieuw begin. Een goed cadeau voor bijvoorbeeld een housewarming. De Engelsen noemen Calathea overigens ook wel ‘bidplant’ omdat de bladeren zich samen lijken te vouwen.

Calathea warscewiczii, zebrina en andere soorten

De Calathea is familie van de Marantaceae, net als gebedenplant Maranta. Er zijn 277 verschillende soorten geteld in de natuur. Zo’n 25 vind je er terug als kamerplant. Een van de bekendste is C. orbifolia. De ronde bladeren glanzen zacht, zijn vrij dun en hebben over de hele breedte lichtgekleurde penseelstreken. Fluweelzacht en juist donkergroen zijn de bladeren van Calathea warscewiczii. Opvallend is de donkerpaarse onderzijde. Houd je van grillig blad, dan is de lancifolia een eyecatcher. Zijn bijnaam is pauwenplant dankzij de mooi getekende ‘veren’. Calathea zebrina wordt ook wel zebraplant genoemd vanwege de donkergroene strepen op het lichtgroene blad. En een decoratief, opvallend wit ‘medaillon’ is de naamgever van de populaire variëteit C. ‘Medaillon’.

Het zijn net pauwenveren, deze bladeren van de Calathea lancifolia.

Standplaats voor je Calathea

De Calathea groeit van nature in de schaduw van hoge bomen in het tropische Amazonegebied. Dat verklapt al iets over de beste standplaats in huis. Deze kamerplant zet je liever niet op de vensterbank in de zon, maar op een plekje waar het licht voldoende wordt gefilterd. Verder gedijt deze mooie plant goed op een constante temperatuur én in vochtige lucht. Om dit te stimuleren kun je hem regelmatig besproeien met water. Zodra de kachel of verwarming aan staat, kun je bakjes met water in huis zetten om te voorkomen dat de luchtvochtigheid snel daalt. Vanwege die specifieke behoefte, is de badkamer een goede plek voor de Calathea.

Water geven aan de Calathea

Deze jungleplant is niet de makkelijkste kamerplant om te verzorgen. Dat heeft te maken met licht, maar ook met water. Laat de aarde in de pot tussen de gietbeurten door eerst een beetje opdrogen. Zo voorkom je dat de wortels rotten, een veelvoorkomend probleem bij de Calathea. Natuurlijk hangt de waterbehoefte samen met de standplaats en kamertemperatuur. Zo zal de plant in de lente en zomer meer drinken dan in de winter. Eventueel kun je je Calathea in lente en zomer af en toe vloeibare plantenvoeding geven. Tip: zorg dat het water op kamertemperatuur is. Ook schijnt de plant het beter te doen op ‘zacht’ regenwater dan kraanwater.

Gele bladeren duiden op watergebrek of juist een teveel.

Gele, bruine of krullende bladeren bij de Calathea

Hangen de bladeren van je Calathea slap, gaan ze krullen of krijgen ze bruine randen? Dan is de luchtvochtigheid in huis te laag. Ook als zich spint of luis voordoet is luchtvochtigheid vaak de oorzaak. Spoel de plant in dat geval voorzichtig af en gebruik een biologisch middel. Lees hier enkele tips om luizen aan te pakken. Oude bladeren van deze kamerplant verschrompelen en worden bruin. Vind je dit lelijk, dan kun je het blad eventueel net boven de grond afknippen. Kleuren de bladeren geel, dan krijgt de plant te veel of te weinig water.

Zet verschillende soorten bij elkaar voor een nog beter jungle-effect. Foto Bloembureau Holland

Af en toe verpotten

De Calathea groeit niet opvallend snel en wordt gemiddeld tussen de 65 en 90 cm hoog. Indien nodig geef je de plant eens in de twee of drie jaar een nieuwe pot. Ook kun je de potgrond om de twee jaar verversen. Groeien de bladeren aan een kant harder dan aan de andere? Draai de plant dan regelmatig, zodat elke zijde evenveel licht krijgt.

Vermeerderen doe je zo

Je kunt de Calathea vermeerderen door middel van stekken. De beste periode hiervoor is de lente. Hiervoor haal je de plant uit de pot zodat de kluit goed zichtbaar is. Tussen de stelen van de bladeren zie je jonge stengels zitten, soms al met blad. Deze kun je voorzichtig van de moeder afsnijden, maar alleen als ze zelf al worteltjes hebben. Pot deze op en zorg ervoor dat de aarde altijd lichtvochtig aanvoelt.

Tip: bekijk voor meer inspiratie de kamerplantenpagina.