Heb je nog een berg snoeihout liggen van de afgelopen maanden? Hoewel je het hout gesnipperd prima kunt gebruiken als mulch of het gewoonweg in de container kunt gooien, is het een leuk alternatief er een takkenril van te maken. Deze ‘heg’ stel je samen van oude takken en snoeihout. En ’s zomers kun je er ook prima gemaaid gras tussen gooien.

Inleiding

Takkenwal als omheining

Een takkenril is een afscheiding opgebouwd uit dood snoeihout, opgestapeld of gevlochten tussen palen. De hoogte en breedte van een takkenwal is afhankelijk van je doel. Heb je een kleine tuin en wil je een wal uit duurzaamheidsoverweging? Of wil je een grote, natuurlijke omheining bouwen in of om je tuin? Je kunt de takkenwal ook gebruiken als een muurtje om je vuilcontainers achter te verstoppen of om je tuin op natuurlijke wijze in tweeën te delen. En uiteraard zorgt een takkenril voor een mooie, natuurlijke vorm van decoratie in je tuin. Een takkenwal wordt ook wel een houtwal genoemd en is een milieuvriendelijk alternatief voor een traditionele schutting. Daarnaast biedt een takkenwal bescherming tegen wind en inkijk.

Takkenrillen en houtwallen worden veel gebruikt als natuurlijke erfafscheidingen. Ze zijn niet alleen functioneel, maar dragen ook bij aan bescherming en biodiversiteit in de tuin. De heggenmus kan zomaar een bewoner van je zelf aangelegde takkenwal worden.

Takkenril voor de vogels

Een takkenwal staat niet alleen goed in je tuin, het is bovendien de ideale manier om vele dieren naar je tuin te lokken. Voor verschillende soorten is het namelijk een fijne schuilplek.

• Insecten kunnen er lekker nestelen; onder andere kevers en wilde bijen zijn gek op de schimmels die ontstaan in de ril. Vlinders leggen er eitjes in. In en rond de takkenril komen ook paddenstoelen, mossen en mieren voor, die bijdragen aan het ecosysteem.
• Ook grotere dieren hebben er baat bij. Voor vogels, muizen en egels is het een prima plek om voedsel te vinden, maar ook om te schuilen en te nestelen. Nestelende dieren profiteren van de beschutte plekken in de takkenril. Naast een vijver kan het zelfs zijn dat je een pad of boomkikker als bewoner krijgt.
• Een takkenril verhoogt de biodiversiteit in je tuin. Wanneer je een paar plekken in de ril wat meer openlaat, creëer je ook een mooi stekje voor vogels als de heggenmus om te broeden. Om deze reden laat je de takkenril in het broedseizoen het beste met rust.

Je kunt bovendien zaden van klimplanten of bloemen zaaien bij de takkenril om de biodiversiteit verder te vergroten.

Hoe maak je een takkenril?

Het beginnen van een takkenril is geen hogere wiskunde. Wil je een grote ril maken dan schaf je een aantal houten palen aan van 1 tot 1,5 m hoog, afhankelijk van hoe hoog de muur moet worden. Graaf de palen in een rij zo’n 0,5 m de grond in en houdt een onderlinge afstand aan van 1 m. Let erop dat je de palen op gelijke hoogte plaatst voor een stabiele constructie. Daartegenover, op 0,5 tot 1 m afstand – afhankelijk van welke breedte je verkiest –, zet je eenzelfde rij palen. Let bij het maken van een takkenwal goed op de afstand tussen de palen voor een stevige constructie. De ruimte die hier tussenin ontstaat, is de plek waar je snoeihout, takken en twijgen kunt verzamelen. Naast takken gebruik je ook twijgen voor een stevig geheel. Omdat de takken op de bodem verteren, kun je de wal blijven aanvullen met nieuw hout. Bomen rondom de takkenril kunnen extra steun bieden aan de constructie. Bij het bepalen van de lengte van de ril kun je de takken op de gewenste lengte snoeien. Houd bij het maken van een takkenwal rekening met de constructie en gebruik dikke takken voor extra stevigheid.

Een kleine takkenril maken

Voor een kleine(re) takkenwal is een enkele rij palen ook een optie of voldoen dikke takken als palen. Bij een enkele rij vlecht je de takken door de palen heen om hem stevig te krijgen. Dit heeft als gevolg dat er alleen lange, enigszins flexibele stokken (bijvoorbeeld wilgenhout) in kunnen; rechte takken van wilg zijn ideaal voor een strakke constructie. Voor de stevigheid is het slim om ook bij een dubbele rij zo nu en dan wat takken langs de palen te vlechten. Vul de ril met uitgebloeide planten, bladeren en klimop voor een natuurlijke afwerking, maar voeg geen etensresten of organisch keukenafval toe, omdat dit ratten en ander ongedierte aantrekt. Een takkenril is geen composthoop; het is belangrijk om geen voedselresten toe te voegen. Tip: als je de mogelijkheid hebt, plaats je de ril in de lengte tussen het oosten en westen. Dan heb je een duidelijke zon- en schaduwzijde, wat voor verschillende diersoorten mogelijkheden biedt. Klimplanten kunnen langs de ril groeien en dragen bij aan de biodiversiteit.

Ook gebruikt in de permacultuur

Wist je dat een takkenril ook wordt ingezet in de permacultuur? Dit is vanwege het feit dat een takkenwal op vele fronten biodiversiteit stimuleert en aantrekt. Want zoals gezegd maken naast vele vogels, ook reptielen, vlinders en andere insecten gebruik van deze natuurlijke omheining. Zelfs vele planten vinden er een plekje. De gedachte vanuit de permacultuur is dat een afrastering van takken en snoeihout een eigen ecosysteem vormt en nog productiever wordt als deze naast een ander ecosysteem staat. Bijvoorbeeld een moestuin of vijver. (Bron: Permacultuur Magazine.) Een extra reden dus om aan de slag te gaan met je eigen takkenril!

Meer doen voor de biodiversiteit? Leg een bloemenweide aan in je tuin en zie wat voor schitterends erop afkomt.