1. Verwijder zieke plantenresten uit de moestuin
Begin met het opruimen van zieke planten en oude koolstronken. Zo verklein je de kans dat schimmels en plantenziekten in de resten overwinteren en in het voorjaar nieuwe gewassen aantasten. Gooi zieke plantenresten bij het groenafval en niet op je eigen composthoop.
Gezonde plantenresten hoef je niet allemaal te verwijderen. Laat bijvoorbeeld wat uitgebloeide planten staan. De zaadhoofden bieden vogels voedsel en de stengels geven insecten een plek om te schuilen. Wintergroenten laat je uiteraard gewoon staan. Benieuwd welke groenten je in de koude maanden kunt oogsten? Bekijk onze top vijf van gezonde wintergroenten.
2. Verwijder onkruid zolang de grond nat is
Ook in de winter kan onkruid blijven groeien. Het najaar is daarom een goed moment om ongewenste plantjes uit de moestuin te verwijderen. Doe dit bij voorkeur wanneer de grond vochtig is en het niet vriest. De wortels komen dan gemakkelijker mee, waardoor onkruid minder snel terugkomt.
Door regelmatig te wieden, voorkom je dat onkruid zich verder verspreidt. Zo begin je in het voorjaar met schone moestuinbedden en krijgen je nieuwe groenten alle ruimte om te groeien.
3. Bescherm lege moestuinbedden met een laag compost
Zijn de laatste gewassen geoogst? Dek lege moestuinbedden dan af met een laag compost van ongeveer 5 centimeter. Deze laag beschermt de bodem tegen hevige regen, beperkt de groei van onkruid en voegt tegelijkertijd organisch materiaal en voedingsstoffen toe.
Je hoeft de compost niet door de grond te spitten. Regenwormen en andere bodemorganismen helpen het materiaal geleidelijk in de bodem te verwerken. In het voorjaar kun je de bedden daardoor grotendeels met rust laten en direct aan de slag met zaaien of planten.
Gebruik bij voorkeur goed verteerde compost. Heb je nog geen eigen compost? Met onze snelle gids voor het starten van een composthoop maak je eenvoudig een begin.
Niet al het organische materiaal is even geschikt als afdeklaag. Eiken- en beukenblad verteren bijvoorbeeld langzaam. Ook hakselhout is minder geschikt om als enige mulchlaag op een moestuinbed te gebruiken. Kies daarom bij voorkeur voor rijpe compost.
4. Laat de spade in de schuur staan
Een moestuin omspitten hoort voor veel tuiniers bij het winterwerk. Toch is het meestal helemaal niet nodig. Sterker nog, spitten kan het bodemleven verstoren en de bodemstructuur aantasten.
Op kleigrond kan omspitten ervoor zorgen dat de grond na regen en vorst moeilijker bewerkbaar wordt. Op zandgrond kan het de bodem juist gevoeliger maken voor het verlies van organisch materiaal. Bovendien breng je bij het spitten onkruidzaden uit diepere grondlagen naar boven. Zodra deze zaden voldoende licht krijgen, kunnen ze ontkiemen.
Door de bodem zoveel mogelijk met rust te laten en af te dekken met compost, geef je het bodemleven de ruimte om zijn werk te doen.
Er is wel een uitzondering: wanneer je een compleet nieuw moestuinbed aanlegt op een plek waar jarenlang gazon of bestrating heeft gelegen, kan het nodig zijn om de grond eerst los te maken. Daarna kun je de spade weer opbergen.
Wat heb je nodig om de moestuin winterklaar te maken?
Voor het winterklaar maken van een gemiddelde moestuin heb je niet veel gereedschap nodig. Met de volgende spullen kom je een heel eind:
- Een kruiwagen voor het verplaatsen van compost en plantenresten;
- Een hark om de compost gelijkmatig te verdelen;
- Tuinhandschoenen om onkruid en plantenresten te verwijderen;
- Een emmer voor het verzamelen van onkruid;
- Voldoende rijpe compost om de lege moestuinbedden af te dekken.
Hoeveel compost je nodig hebt? Voor een laag van 5 centimeter reken je op ongeveer 50 liter compost per vierkante meter.
Wanneer maak je de moestuin winterklaar?
Begin met het winterklaar maken van de moestuin zodra de laatste zomergewassen zijn geoogst. November is hiervoor een geschikt moment, zolang de grond nog niet bevroren is.
Het verwijderen van onkruid en zieke plantenresten kan gedurende het najaar en de winter, zolang het niet vriest en de grond goed bewerkbaar is. Ook lege moestuinbedden kun je op vorstvrije dagen nog afdekken met compost.
Met deze vier eenvoudige handelingen help je de moestuin gezond de winter door. Laat de bodem zoveel mogelijk met rust, verwijder wat echt weg moet en bescherm lege bedden met een laag compost. Zo geef je het bodemleven de ruimte en ligt je moestuin in het voorjaar weer klaar voor een nieuw groeiseizoen.
