Het najaar is een belangrijk moment om je kippen in de tuin of op het erf aandacht te geven. De kammen kunnen namelijk bevriezen ‘s winters en ook hun waterbak is niet veilig. Maar het juiste eten geven en de dieren goed verzorgen, dat zijn zaken die het hele jaar door van belang zijn. Daarom diverse tips voor kippen houden in de winter, handige info over wat kippen eten (en niet eten) en wanneer je ze te eten moet geven. Plus: hoe krijg je tamme hennen in je tuin?

Kippen in de tuin: wat eten ze? Tuinieren met Buitenleven
In de winter is extra aandacht voor de kippen belangrijk. Ze hebben bijvoorbeeld extra voer nodig.

Waarom kippen houden in de tuin?

Kippen zijn uitstekende tuinhulpjes. Als je ze los laat rondscharrelen in de tuin, helpen ze met het wieden van de bodem. Daarbij zijn kippen goede afvalverwerkers; ze eten plantaardig organisch afval, dat je niet in de groenbak hoeft te gooien. Verder kun je ze inzetten om delen van de (moes)tuin slak- en onkruidvrij te houden, ze zijn namelijk gek op slakken. En de mest van deze dieren is goed voor tuinplanten; die bevat stikstof en andere voedende bestanddelen. Vermengd met tuinafval is de mest uitstekend geschikt als plantenvoeding.

Wat eten kippen?

Kippen eten zowel dierlijk als plantaardig voedsel. In de basis geef je een kip kant-en-klaar kippenvoer of legkorrels als je wilt dat ze ook eieren leggen. Die laatste bevatten onder andere zaden, granen en peulvruchten en zorgen ervoor dat de kippen voldoende energie en voedingsstoffen binnenkrijgen om eieren te leggen. Daarnaast kun je je kippen ook groenvoer of graankorrels geven. Groenten- en fruitresten, gras en brandnetels kunnen gewoon in de ren of op de voederplek. Maak het dieet compleet met grit en maagkiezel. Grit zit vol  kalk en mineralen en zorgt ervoor dat de eieren een stevige schaal krijgen. Maagkiezel werkt als een gebit, de kip heeft het nodig om het eten te verteren. Wordt het winter? In principe kunnen de meeste kippen erg goed tegen kou, maar de kou zorgt er wel voor dat ze meer energie verbruiken om warm te blijven. Die energie moeten ze natuurlijk ergens vandaan halen. Wat extra voeding is dus meer dan welkom. Geef het liefst koolhydraatrijk voer. Dit bevat bijvoorbeeld mais, zonnebloempitten of gerst.

Bewaar verse groente- fruit- of plantenresten voor later op de dag, als het basisvoer op is.

Mogen kippen paprika en kaas eten?

Veel mensen die kippen houden, vragen zich af of de dieren bepaalde dingen mogen eten. Paprika is een van die dingen. Kippen mogen zeker paprika eten, dit is niet schadelijk voor ze en bevat voedingsstoffen voor de dieren. De plant waar paprika’s aan groeien is wél schadelijk voor kippen, zet deze dus beter niet in je tuin. Kaas en maaltijdresten waar zout aan is toegevoegd – dus ook gekookte groenten of rijst met zout – is niet goed om aan je kippen te geven. Dit is simpelweg te zout voor ze. Koolsoorten dienen overigens wel gekookt te zijn (zonder zout), omdat rauwe kool voor gasvorming zorgt. Tot slot zijn rotte of beschimmelde etensresten ook niet goed voor je kippen, ze kunnen er ziek van worden.

Wanneer moet je kippen eten geven?

Geef je kippen eenmaal per dag, bijvoorbeeld ’s morgens, het standaard kippenvoer. Dit kan bestaan uit meel of een geperste korrel. Op een zanderige ondergrond is meel minder ideaal, omdat de dieren vaak de helft uit hun voederbakje gooien. Omdat ze veel ander voer lekkerder vinden, zoals groente- en fruitresten of graankorrels, zullen ze dat eerst opeten als je dat ook geeft. Geef deze extra’s daarom op een ander moment, bijvoorbeeld eind van de middag. Let erop dat je je kippen niet te veel voer geeft, anders krijgen ze overgewicht. Een gemiddelde kip eet ongeveer 100 gram kippenvoer per dag. Uitschieters zijn grote exemplaren (tot 130 g) en kleine hennen (60 g). Tip: heb je last van ratten en/of muizen? Doe het voer dan in een trapbak, waarbij de kip eerst op een trede moet gaan staan alvorens bij het eten te kunnen. Zo kunnen knaagdieren er niet bij.

Help je kippen de winter door met onze tips – Tuinieren met Buitenleven
Zorg ervoor dat het water in de drinkbak schoon is en niet bevriest.

Denk aan het drinkwater, ook ‘s winters

Behalve eten, is water minstens zo belangrijk voor kippen. Zorg dat ze elke dag een halve liter per kip schoon water hebben. Als het koud is en de dieren meer eten, leidt dit er ook toe dat de kippen meer moeten drinken. Zodra het buiten vriest, kan het drinkwater bevriezen. Een makkelijke oplossing is een drinkbakverwarmer; het water regelmatig verversen is een goedkopere oplossing. Tip: zet de bak op een zonnige plek uit de wind. Kies niet voor een metalen drinkbak, want daar kunnen de lellen en kammen aan vastvriezen. Geef ook geen warm water. De damp komt terecht op de lellen en die kunnen zo bevriezen. Is het kouder dan -10 °C? Overweeg dan om de kammen en lellen te beschermen door ze in te smeren met vaseline.

Zo houd je je kippen gezond

Wie kippen wil houden moet ook wat voor ze over hebben. Hennen die de ruimte krijgen, in een schoon hok leven en dagelijks schoon water en voer krijgen, hebben minder kans op ziektes. Een gezonde, volwassen kip zit stevig in zijn vel, heeft een glanzend verenkleed, glimmende kraaloogjes en een kam die stevig op zijn kop staat. Zie je de hen vermageren, maakt ze een vermoeide indruk of heeft de ontlasting ineens een vreemde kleur? Laat haar dan nakijken door een dierenarts. Kippen die aan elkaars veren plukken hebben vaak te weinig ruimte om te scharrelen. Kijk ze tot slot regelmatig na op kale plekken, luizen, mijten en pokken.

Help je kippen de winter door met onze tips – Tuinieren met Buitenleven
Sneeuw vinden de meeste kippen prima, maar zorg ook voor een sneeuwvrij stukje om te scharrelen.

Kippen scharrelen ook in de winter

Scharrelen doen kippen het liefste en eigenlijk altijd, ook in de winter. Als het heeft gesneeuwd is het moeilijk scharrelen voor je kippen. Zorg daarom dat een deel van het buitenverblijf of de tuin sneeuwvrij is. Overigens hebben kippen niet per se een hekel aan sneeuw. Het is eigenlijk hetzelfde als bij mensen: sommige kippen vinden het leuk, andere vinden het vreselijk.

De kippen op stok in de winter

Als de dagen kort(er) zijn, verblijven kippen langere tijd in hun hok dan de rest van het jaar. Dat zorgt voor een grotere opeenhoping van uitwerpselen op één plek. Daarom is het raadzaam om het kippenhok ’s winters vaker schoon te maken. Geef je kippen een lekkere laag stro of hooi voor een goede isolatie en controleer ook de ventilatie van het hok. Het is belangrijk dat de ammoniakdampen goed naar buiten kunnen, zonder dat de kippen op de tocht zitten.

Maak het kippenhok ‘s winters vaker schoon, om overlast van uitwerpselen te voorkomen.

Tamme kippen houden in de tuin

Klinkt leuk, kippen houden in de tuin. Maar hoe krijg je dat voor elkaar, een stel tamme hennen die lekker rondscharrelen? Enkele tips voor hennen zonder haan.

  • Schaf de kippen zo jong mogelijk aan. Dat is niet alleen leuk om mee te maken, ze raken zo ook het meest aan je gehecht. Ga wel na of ze de inentingen tegen ziektes al hebben gehad.
  • Laat de kippen van begin af aan op regelmatige tijden uit je hand eten, ook dit zorgt dat ze aan je wennen.
  • Ga vaak te midden van je (jonge) hennen zitten.
  • Pak af en toe een hen kalm op en houd haar even bij je. Zo geef je de hen een veilig gevoel.
  • Gedraag je rustig en jaag de kippen niet op.

Meer vogels helpen in de koude maanden? Lees hoe je vogels voert in de winter.

5/5 - (2)