De hortensia is in vele Nederlandse tuinen én huiskamers een populaire en makkelijke bloeier. Bovendien is ze er in vele gevarieerde kleuren en soorten. Maar hoe verzorg je hortensia’s en wanneer snoei je ze? En hoe blijven ze mooi blauw? Lees alles over de verzorging van je hortensia.

Veelzijdige en makkelijke plant

Zie je grote wolken van witte, blauwe en roze bloemen? Grote kans dat het hortensia’s (Hydrangea) zijn. De sierheester staat symbool voor gratie, schoonheid en overvloed. Dat laatste lijkt duidelijk; kijk alleen al naar de vele soorten die tegenwoordig verkrijgbaar zijn. Verschillende fleurige kleuren of zelfs met tweekleurige bloemen en een royale, bolle bloei. De hortensia is een veelzijdige plant die zowel buiten als binnen goed tot zijn recht komt. Binnen combineer je de heester in pot met bijvoorbeeld de groene pluimen van de sierasperge (Asparagus densiflorus) of vrolijke krulvaren (Nephrolepis exaltata).

Ook in pot bloeit de boerenhortensia uitbundig.
Tweekleurige Hydrangea arborescens ‘Sweet Annabelle’.

Hortensia standplaats binnen

Dat kamerplanten een positief effect hebben op het klimaat in huis, is bekend. Ook de hortensia verbetert de luchtvochtigheid door de sterke vochtregulerende werking. Water dat via de wortels wordt opgenomen, geven de bladeren weer af aan de lucht. Binnenshuis geef je de plant genoeg water en zorg je voor een lichtvochtige grond. Gaat je hortensia hangen? Een flinke slok water doet wonderen. Voor een extra lange bloei kun je eens per twee weken plantenvoeding aan het water toevoegen. Zet je kamerhortensia op een lichte plek maar niet in de volle zon. Wil je je kamerplant in het voorjaar in de tuin planten? Dat kan. Na ijsheiligen (11 t/m 14 mei) is het vriesweer geweken en kun je de hortensia in de volle grond zetten óf in een pot op het terras.

Met een hortensia in huis verbetert de luchtvochtigheid. Foto Hydrangeaworld.com

Een tuin vol

Veel mensen hebben hortensia’s in de tuin. Zo ook Maria Kapteijns, eigenaresse van tuin Schopsheim in ‘s-Gravenvoeren (B). Zo’n twintig jaar geleden veranderde ze de overwoekerde tuin om tot een gevarieerde bloementuin. Op gevoel, zonder vooropgezet plan, leerde ze zichzelf planten combineren op kleur, vorm en hoogte. Rondom de oude boerderij plantte ze eerst hortensia’s. Nu, jaren later, heeft ze veel hortensia’s ‘Annabelle’ (Hydrangea arborescens ‘Annabelle’) en veel boerenhortensia’s (Hydrangea macrophylla). Die naam dankt de plant aan het feit dat hij vroeger veel op het erf van boerderijen werd geplant. Maria deelt haar verzorgingstips met Buitenleven.

Weliswaar niet in Nederland, maar wel een prachtig plaatje met vele hortensia's.

Hortensia ‘Annabelle’ snoeien

De grote bollen bloemen van de Hydrangea arborescens ‘Annabelle’ zijn helder wit, om in het najaar limegroen te kleuren. De meningen over het snoeien van de ‘Annabelle’ zijn verdeeld. Maria: “Deze hortensia knip ik na de bloei meteen tot een derde terug. Begin april snoei ik haar tussen de 20-40 cm vanaf de grond weg; een beetje spreiden voor stevigheid. Datzelfde jaar verschijnen dan weer de grote witte bloemschermen.” Cor van Gelderen, eigenaar van Kwekerij Esveld in Boskoop, kijkt hier anders tegenaan en adviseert deze soort niet te snoeien. “De soort valt onder een andere groep dan de boerenhortensia. Als je deze gaat snoeien, komen er nieuwe takken uit de grond en wordt het gewicht van de toch al enorme bloemen nog veel groter.” In plaats daarvan kun je beter de oude takken van het jaar ervoor laten staan, tipt hij. Deze dienen dan als steun voor de bloemen en zo hoef je er geen stokjes naast te steken.

De witte bloemen van 'Annabelle' kleuren in het najaar limegroen.
De grote bollen van ‘Annabelle’ kunnen in volle bloei helaas topzwaar worden.
De grote bollen van ‘Annabelle’ kunnen in volle bloei helaas topzwaar worden.

Een boerenhortensia snoeien

Dat snoeien gaat bij de boerenhortensia (Hydrangea macrophylla) net wat anders. Deze soort maakt knoppen op oud hout en heeft niet elk jaar een volledige snoeibeurt nodig. Maria: “In het begin van de winter knip ik de verdroogde bloemen eruit. Ik snoei in het voorjaar, meestal april, tot de eerste mooie knop weg. Als de eerste knop niet zo mooi is, knip ik tot de tweede. Dunne of oude takken snoei ik helemaal weg tot aan de grond en gezonde, volle takken laat ik staan. Als je te veel weg snoeit, knip je de bloemen eruit die dat jaar zullen bloeien. Net wat anders dus dan bij de ‘Annabelle’.” Verjongen kan door de lange of overhangende takken onderin te verwijderen. De pluimhortensia (Hydrangea paniculata) verdraagt wel ieder jaar snoei: zij bloeit op nieuwe scheuten. Je kunt de soort dan ook op 10 cm boven de grond terugsnoeien en toch diezelfde zomer bloei verwachten.

Kies de juiste grootte

Welke soort je ook hebt staan; als een hortensia niet gesnoeid wordt, neemt ze op den duur haar natuurlijke vorm aan, met veel meer, maar kleinere bloemen. Cor: “Als snoeien echt nodig is, is het waarschijnlijk een hortensiasoort die veel te groot is voor je tuin. Veel mensen kopen de plant vanwege de mooie vormen en eindeloze bloei, maar de meesten kijken niet naar de uiteindelijke hoogte of plantafstand.” Een goede tip dus om op te letten bij aanschaf: kijk naar de uiteindelijke grootte van de heester en ga voor een soort die niet zo groot wordt.

Bij de boerenhortensia knip je aan het eind van de herfst de bloemen eruit.

Zo houd je een hortensia blauw of roze

Prachtig zijn ze, die felle blauwe en roze knallers in de tuin. Bijvoorbeeld blauwe Hydrangea macrophylla ‘Alaska’, ‘Semperflorens’ of ‘Nikko Blue’, of een roze variant als ‘King George V’, ‘Rosita’ of ‘Tovelit’. Blauwe hortensia’s staan graag in een zure bodem met voldoende aluminium, zodat de blauwkleuring wordt gestimuleerd. Hoe houd je je hortensia mooi blauw of juist roze? Maria: “Bij de apotheek koop ik aluin. Dit doe ik in een grote gieter met water en laat het oplossen. De boerenhortensia’s begiet ik ermee; de eerste keer in april, de tweede keer eind april en tot slot in mei nog eens. Blauw blijft zo blauw en roze wordt veel dieper roze.”

Maria zweert bij aluin om haar hortensia’s mooi op kleur te houden.
Let er bij het aanplanten en verplanten op dat het pootgat groot genoeg is.
Let er bij het aanplanten en verplanten op dat het pootgat groot genoeg is.

Hortensia verplanten in de tuin

Wil je je hortensia een andere plek in de tuin geven? Dat is slim om te doen als de grond iets is opgewarmd en de plant bij het verplaatsen geen vorstschade oploopt. Dit is in de lente, in maart of april. In die periode heeft de plant ook nog geen bladeren, waardoor hij compacter is om te verhuizen naar een nieuwe stek. De plant heeft zo ook nog tijd om te herstellen van afgestoken wortels tijdens het verplanten. Om te voorkomen dat de kluit onnodig lang bovengronds ligt, begin je met het graven van het nieuwe pootgat. Je kunt je hortensia in de volle grond verplanten aan de hand van deze stappen.

  1. Bepaal waar je je hortensia wilt hebben en graaf daar een voldoende groot pootgat. Let erop dat er een flinke kluit mee kan komen die dus ook in je gegraven gat moet passen. Het gat dient twee keer zo groot én diep te zijn dan de kluit.
  2. Een hortensia krijgt graag voldoende lucht voor de wortels, liefst in een humusrijke grond. Zorg daarom dat je extra compost toevoegt aan het pootgat en na het verplanten.
  3. Begin met het uitgraven van de hortensia op ruime afstand van de plant. Zo beschadig je niet onnodig (veel) wortels. Een grote kluit is geen probleem.
  4. Plaats de hortensia met de compost in het pootgat en druk alles goed aan. Geef hierna ruimschoots water. Op dit moment is verzorging van je hortensia extra belangrijk. Ook in de warme zomermaanden heeft deze plant veel water nodig.

Wil je meer weten over het verplanten van vaste planten? Lees verder over verplanten en aanplanten van vaste planten.

Volg ons op social media

Lees elke maand nieuwe artikelen over tuinieren, planten en dieren

Maak een account* of word premium abonnee en geniet van nog meer Buitenleven
*Maak een account en krijg 3 premium artikelen gratis