Zie je iets roodbruins met een pluimstaart door de tuin flitsen? Dat is waarschijnlijk een eekhoorn. De eekhoorn is in de herfst en begin van de winter druk in de weer met een wintervoorraad aanleggen. Hij houdt geen winterslaap en dus is voldoende voedsel van levensbelang. Een paar handige tips om de knaagdiertjes een handje te helpen.

Eekhoorns in Nederland

In ons land leeft van nature de rode of gewone eekhoorn (Sciurus vulgaris). Eekhoorns hebben het in ons land uitstekend naar hun zin. Het diertje gedijt in vele omstandigheden goed; ze leven in naald- of loofbos en gemengde bossen, en ook in parken tuinen of nabij het bos. In een bebouwde omgeving komen ze alleen voor als daar ook voldoende voedsel te vinden is. De beste kans om er een te spotten is ’s morgens vroeg of in de middag, omdat ze dan het meest actief zijn met het zoeken van voedsel.

De eekhoorn help je in de winter met een natuurlijke tuin en voedsel – Natuur met Buitenleven
De kegels van naaldbomen staan ook op menu bij de eekhoorn.

De baby eekhoorn

Eekhoorns paren twee keer per jaar, in het voorjaar en in de zomer. De baby eekhoorntjes worden blind en kaal geboren na een draagtijd van vijf tot zes weken. Moeder eekhoorn voedt ze alleen op. In een nest vind je zo’n twee tot acht jongen en ze groeien in 3,5 maand uit tot een volwassen dier van 20-30 cm groot. Wist je dat er speciale worpkastjes op de markt zijn om op te hangen? Wie weet krijg je wel een eekhoornfamilie in de tuin.

Geen winterslaap, wel voedsel verstoppen

Het hele jaar rond is de eekhoorn wakker, dus ook in de winter. Vandaar dat je de diertjes in de herfst veel vaker of sneller ziet: dan zijn ze druk in de weer met voedsel verzamelen. Alleen als het erg slecht weer is met storm, regen of sneeuw, blijven eekhoorns maximaal een paar dagen binnen. Ze eten in het najaar extra veel zodat ze wat bij te zetten hebben in de winter. Ook verstoppen ze voedsel voor een later moment, bijvoorbeeld onder de grond of in een boomholte. Omdat ze zo goed kunnen ruiken, vinden ze een groot deel van de verstopte noten weer terug. Mits een ekster, muis of ander dier er niet vandoor is gegaan met de voorraad.

De eekhoorn help je in de winter met een natuurlijke tuin en voedsel – Natuur met Buitenleven
In het najaar zijn eekhoorns vaak actief op zoek naar voedsel; hazelnoten zijn favoriet.

Voedsel van eekhoorns: noten en kastanjes

Het favoriete kostje van de eekhoorn is er in ons land vaak in overvloed: hazelnoten, beukennootjes en tamme kastanjes. Ze verzamelen ook graag bepaalde paddenstoelsoorten, zaden, bessen, eikels, dennenappels en boomschors. De paddenstoelen worden netjes verstopt op een droge plek boven de grond, de rest in de ondiepe grond of in een laag strooisel. In het vogelbroedseizoen eten ze ook rupsen, vogeleieren en zelfs jonge vogels.

Een zelfgebouwd eekhoornnest zie je niet vaak.

Bouwen eekhoorns een nest?

Dat kan, maar ze doen het niet altijd. Bij voorkeur wonen eekhoorns in boomholtes, omdat die goede bescherming bieden. Ze gebruiken hiervoor oude nesten van bijvoorbeeld spechten. Een andere optie is dat de eekhoorn zelf een nest bouwt, hoog in de boom tegen de stam aan. Daar maakt hij op een tak een nest van twijgjes en bladeren. Aan de binnenkant maakt hij het zacht en prettig: gras, mos en reepjes zachte bast bedekken het nest. Dat ziet er vanaf de buitenkant uit als een bol. De nesten zijn goed geïsoleerd, want binnen kan het tot wel 20 °C warmer zijn dan buiten.

De eekhoorn help je in de winter met een natuurlijke tuin en voedsel – Natuur met Buitenleven
Een voederkast voor eekhoorns heeft een deksel, zodat alleen eekhoorns erin kunnen.

De eekhoorn in de winter als vaste gast in de tuin

Wil je een eekhoorn naar je tuin lokken? Dat kan. Je kunt je tuin eekhoornvriendelijk maken door hem natuurlijk in te richten. Nog een paar tips.

  • Een vogelvoederplek en een boomrijke omgeving vergroten de kans aanzienlijk dat je eens een eekhoorn op bezoek krijgt in de winter.
  • Geef de knaagdieren in de schaarse wintermaanden pinda’s, zonnebloempitten, hazel- of walnoten. Ook rozijnen en johannesbrood eten ze graag. Geef ze in geen geval gezouten noten, brood en melk, want die zijn (op den duur) schadelijk voor ze.
  • Koop of maak zelf een eekhoornvoederkastje. Zorg dat er een deksel op zit zodat vogels als eksters en gaaien er niet met het voedsel vandoor gaan. Voor een eekhoorn is het dekseltje geen probleem.
  • Eekhoorns kunnen niet voldoende water uit hun voedsel halen, waardoor ze ook regelmatig moeten drinken. Een schaaltje water op een veilige plek is daarom een goed idee. Let erop dat andere dieren zoals katten er niet bij kunnen komen. Omdat eekhoorns heuse acrobaten zijn, kunnen ze bijvoorbeeld ook via een touw het water bereiken. Dit geldt uiteraard ook voor een voederkastje.
  • Tot slot kun je overwegen een nestkast voor eekhoorns op de hangen. Belangrijk daarbij is dat deze vooral hoog moet hangen, zeker op 5 meter hoogte (in een boom). Je kunt het knaagdier ook al wat comfort geven door er gras, mos of wol in te leggen.

Wil je ook de vogels een handje helpen deze winter? Lees meer over hoe je vogels voert in de winter. Het roodborstje is met zijn warme kleur al net zo mooi als de eekhoorn. Kijk hoe je het roodborstje vaker in de tuin ziet in de winter.