Van oudsher is hulst (Ilex) een echte decemberplant. De glanzende, wintergroene blaadjes en vuurrode bessen kom je nog steeds tegen in kerststukjes. Maar hulst heeft veel meer te bieden. Zo zijn vogels dol op de bessen en zijn bepaalde soorten Ilex geschikt om een haag mee te vormen. Bovendien is Japanse hulst (Ilex crenata) een uitstekende buxusvervanger.

Oervorm van hulst

De roots van hulst gaan ver terug: vijftig miljoen jaar geleden kwam de oervorm van deze prikkelstruik al voor in zowel de bergen als langs de kust van Azië, Europa, Afrika en Amerika. De naam Ilex is afgeleid van Quercus ilex, de steeneik. De blaadjes van deze wintergroene eik lijken wel wat op die van hulst, vandaar. De stam van hulst bestaat uit hard, wit hout. Hiervan worden traditioneel schaakstukken gemaakt en chic inleghout voor meubilair.

Opvallend zijn de witte bladranden van Ilex aquifolium ‘Silver Queen’. Foto iVerde

Lekker voor vogels, giftig voor mensen

Hulst zorgt voor een wintergroene toets in je tuin. De rode bessen van deze bladhoudende heester lokken verschillende vogels. Hele troepen kramsvogels trekken in de winter van struik naar struik. Maar ook merels en lijsters eten de bessen als voedsel schaars is. Alleen de vrouwelijke struiken van Ilex produceren bessen. Zorg dus ook altijd voor een mannelijke struik in de buurt. Of kies voor een zelfbestuivende soort als Ilex aquifolium ‘Alaska’, ideaal voor de kleine tuin. Let op: zowel de bessen als de blaadjes van hulst zijn giftig voor mensen.

De verscheidenheid in bladkleur en bladvorm is groot bij hulst. Foto Bloemenbureau Holland

Ilex soorten voor de tuin

Met rond de vierhonderd soorten is de hulstfamilie flink uit de kluiten gewassen. In de Nederlandse bossen zie je vaak de ‘scherpe’ hulst, Ilex aquifolium, met scherp getand blad. De struiken kunnen uitgroeien tot echte bomen die wel driehonderd jaar oud kunnen worden. Dankzij kwekers kun je tegenwoordig kiezen uit een bont assortiment voor de tuin: van ondoordringbare hagen en zuilvormige bomen tot planten die je perfect in vorm kunt snoeien. Daarbij kun je vaak kiezen uit verschillende bladvormen. Want behalve de typische hulstvorm met scherpe karteltjes, zijn er ook cultivars met ronde of smalle blaadjes, met en zonder ‘stekels’. Ook de bladkleuren lopen uiteen. Wil je iets anders dan donkergroen dan zijn blauwgroene Ilex ×meserveae ‘Blue Prince’ of ‘Blue Maid’ een alternatief. Of kies voor bont blad dat de donkere wintermaanden iets oplicht, zoals ‘Ferox Argentea’ met gele randen. Bijzonder is de hulst met witgerand blad als de ‘Silver Queen’. Mooi als snijbloem is beshulst Ilex verticillata, een bladverliezende hulstsoort. Alleen de bessen blijven hiervan aan de takken zitten.

Japanse hulst Ilex crenata ‘Convexa’ heeft fijn rond blad en is een goede buxusvervanger. Foto iVerde

Ilex crenata als buxusvervanger

Japanse hulst (Ilex crenata) wordt wel gepresenteerd als buxusvervanger in de tuin. Net als buxus groeien populaire cultivars van deze soort langzaam en hebben ze kleine, ronde blaadjes zonder prikkels. Dat maakt ze ideaal voor vormsnoei. Zo is bij de tuinen van Paleis Het Loo 25 kilometer aan buxus vervangen door Ilex crenata ‘Dark Green’. Wil je liever een haag of bollen van lichtgroene blaadjes, dan is de ‘Blondie’ een mooi alternatief. Bijzonder geelbladig zijn ‘Golden Gem’ en ‘Convexed Gold’.

Ilex verticillata is een bladverliezende hulst met decoratieve bessentakken.

Zo verzorg je hulst

Hulst houdt van goed doorlatende grond. De heester heeft een hekel aan verhuizen dus plant hem direct op de juiste plek in de halfschaduw of volle zon. Goed om te weten: bont blad heeft de neiging om groen te verkleuren als de plant in de volle schaduw staat, maar kan juist verbranden in de volle zon. In het voorjaar kun je Ilex eventueel organische hagenmest geven.

Hulst snoeien

Hulst groeit langzaam, dus snoeien doe je alleen wanneer het nodig is. Bij voorkeur na de winter, als de kans op vorst is geweken. Hulsthagen kun je het best snoeien in juni en/of september. Houd dit jaarlijks bij. Terugsnoeien tot op het oude hout pakt bij Ilex namelijk vaak slecht uit. Vormsnoei van de Japanse hulst (Ilex crenata) pak je ook aan in juni en/of september. Kies hiervoor een bewolkte of regenachtige dag uit, want de plant herstelt zich sneller als het vochtig is.

Behalve grote heesters zijn er ook ministruiken van hulst verkrijgbaar. Foto Bloemenbureau Holland

Review deze post