Anders dan haar naam doet vermoeden, is de pioenroos (Paeonia) geen familie van de roos. Maar deze tuinplant geeft minstens zulke mooie én heerlijk geurende bloemen. Qua bloeitijd zijn pioenrozen de roos een stapje voor; in mei staan deze bloemen volop te stralen in de border.

Helende eigenschappen

Al ruim tweeduizend jaar wordt de pioenroos voor geneeskrachtige doeleinden gebruikt. Zo hadden de wortels volgens de oude Chinezen een koortsverlagende en bloedstelpende werking. De pioenroos dankt haar naam dan ook aan die helende eigenschappen: Paeon was een getalenteerde leerling van de Griekse god van de geneeskunst, Asclepius. De bloem kwam rond 1780 vanuit China naar Europa.

Een struik van de houtige boompioen (Paeonia suffruticosa).

Soorten pioenroos

Pioenen worden onderverdeeld in kruidachtige en houtige soorten. De kruidachtige pioenroos (Paeonia) is een vaste plant die maximaal 1 m hoog wordt. Ze geeft haar bloemen dus relatief laag bij de grond. De houtige boompioen (Paeonia suffruticosa) daarentegen groeit uit tot een forse struik. Beide soorten zijn winterhard. Van de vaste pioenen bestaan honderden rassen. Ze geven enkele, halfgevulde of flamboyante gevulde bloemen. De laatste duiken op in veel bloemstillevens uit de Gouden Eeuw. Het kleurenpalet van de bloemen loopt uiteen van wit, oranje en roze tot dieprood. Sommige soorten zijn tweekleurig of veranderen zelfs van kleur. Zo verloopt de ‘Coral Sunset’ van dieproze via oranje naar geelwit. Bijzonder zijn ook de meerkleurige variëteiten, zoals de ‘Candy Stripe’. De geur van pioenrozen is vaak verrukkelijk: zoet als bottelrozen.

Pioenrozen in de border

De vaste kruidachtige pioenroos is een goede aanvulling in je border. Maar let op: de plant zal in je border de show stelen. Combineer pioenen bijvoorbeeld met vrouwenmantel (Alchemilla mollis), vingerhoedskruid (Digitalis), kattenkruid (Nepeta) en lupine (Lupinus) voor een spetterend geheel. Overigens doet de vaste pioenroos het ook prima in een pot.

Verzorgingstips en soortinformatie van pioenrozen op een rij – Tuinieren met Buitenleven
Behalve roze variëteiten telt de pioenroos ook veel fraaie gele soorten, zoals deze enkele Paeonia Itoh-hybride ‘Court Jester’. Foto iVerde

Verzorgingstips en soortinformatie van pioenrozen op een rij – Tuinieren met Buitenleven
Ook op het kweekveld staan pioenen in het seizoen in volle bloei. Je koopt ze bij de bloemist. Foto iVerde

Pioenrozen in de tuin verzorgen

Pioenrozen zijn echte zonaanbidders. Zet ze op een plek met minimaal zes uur per dag zon. De plant is gevoelig voor concurrentie, geef hem daarom genoeg ruimte en verwijder regelmatig onkruid rondom de stelen. Ook houdt hij niet van natte voeten. Voeg, als de grond in de tuin erg nat is, eerst grond toe en plaats de plant in de verhoging. Verwen je pioenroos in de lente en na de bloei met mest die een laag stikstofgehalte heeft. Zand- of veengrond is vaak wat zuur, daar houden pioenen niet zo van. Geef in dat geval zo nu en dan een handje kalk. Tip: het is slim om hogere pioenrozen te ondersteunen met een plantenring, want vooral na een regenbui worden de bloembollen topzwaar.

Beste planttijd en bloeitijd

Voor een goede start plant je pioenrozen het beste in oktober. Eventueel kan februari of maart ook. Kies dan meteen een goede standplaats, want verplanten vinden ze niet prettig. Doe je dat toch dan zal het nog jaren duren voor de pioen weer bloeit. Sommige pioenrozen bloeien gelijk in het eerste jaar, andere hebben wat meer tijd nodig. Maar is een pioenroos eenmaal gesetteld dan heb je er jarenlang plezier van. Sterker nog, hoe langer de plant op dezelfde plek staat, hoe rijker de bloei. De bloeitijd loopt grofweg van half april tot half juni. Mei is het hoogtepunt van het seizoen, want dan staan alle soorten in bloei. Na juni trekt de plant zich terug om zich voor te bereiden op het volgende jaar.

Verzorgingstips en soortinformatie van pioenrozen op een rij – Tuinieren met Buitenleven
De ‘Coral Sunset’ wordt ook wel ‘toverbal’ genoemd; hij verandert naarmate de bloeitijd vordert enkele keren van kleur. Foto iVerde

De pioenroos snoeien

Om de struik mooi te houden, is het zaak je kruidachtige pioenen in de border te snoeien. Het beste doe je dat in het najaar, liefst in oktober. Snoei de plant ver terug, tot zo’n 3-5 cm boven de grond. De houtachtige boompioen behoeft weinig snoeibeurten. Je snoeit deze soort vooral om hem in een bepaalde vorm te houden. Knip wel uitgebloeide bloemen weg, want zo kan de plant de energie gebruiken voor nieuwe bloei en voor reserves in de wortels voor het najaar.

Een boeket voor de vaas

Pioenrozen staan natuurlijk ook prachtig in een vaas. Dus heb je geen plek voor een mooie pioen in je tuin? In mei en juni zijn deze volle bloeiers volop verkrijgbaar als snijbloem bij de bloemist. Vraag dan eens naar de ‘Coral Sunset’ voor een wauw-effect in je vaas. Pioenroos ‘Coral Sunset’ past uitstekend in het rijtje met bloemen met de trendkleur living coral.