Vuurdoorn ‘Red Column’ en andere soorten
Wintergroene en winterharde heester vol bessen, dat is de vuurdoorn (Pyracantha) met scherpe doorns en stevige takken. De robuuste struik is verkrijgbaar in felle kleuren met schakeringen van rood, geel en oranje. Neem bijvoorbeeld de rode vuurdoorn, zoals Pyracantha coccinea ‘Red Column’, met zijn opvallende rode bessen die in grote trossen aan de plant verschijnen. Sommige variëteiten dragen felrode bessen, terwijl andere, zoals ‘Soleil d’Or’, juist gele bessen hebben. Een warme tint oranje krijg je met de ‘Golden Charmer’. De heester bloeit in mei en juni met witte bloemschermen in grote trossen, waarna in het najaar de bessen volgen. Deze vruchten verschijnen in verschillende kleuren en vormen een belangrijke voedselbron voor vogels. De herfst is een periode waarin de vuurdoorn extra aantrekkelijk is, omdat de bessen dan lang zichtbaar blijven. De plant is goed weersbestendig en doet het daardoor bijvoorbeeld ook prima aan zee. Ook wat betreft grond is het een makkelijke plant, want hij groeit in elk bodemtype (behalve arme grond) en zowel in zon als halfschaduw. De vuurdoorn heeft weinig specifieke bodem eisen, zolang de bodem vruchtbaar en goed gedraineerd is. De ideale standplaats is een plek met volle zon of lichte schaduw, goede afwatering en voedselrijke tuingrond. Vuurdoorn groeit op verschillende grondsoorten en heeft voldoende ruimte nodig om zich goed te ontwikkelen. De wortels van de vuurdoorn zijn uitgebreid en passen zich aan diverse bodemsoorten aan. De bessen zijn mild giftig voor mensen, maar niet voor vogels. Vuurdoorn is familie van de roos en wordt ook om die reden in verschillende vormen aangeboden: in een pot, als piramide, langs stokken opgebonden of klauterend tegen een klimrek. Hoewel vuurdoorn vaak als klimplant wordt gebruikt, is het geen echte klimplant; de plant heeft steun nodig tegen bijvoorbeeld een schutting of muur om goed te groeien. Vuurdoorn kan ook als bodembedekker worden toegepast, waarbij hij de bodem bedekt, onkruid voorkomt en bescherming biedt. Daarnaast combineert vuurdoorn goed met vaste planten in de tuin.
Vuurdoorn als haag
Overweeg je een haag aan te leggen met vuurdoorn? Goed idee. Deze veelzijdige plant behoort tot de haagplanten en is winterhard, waardoor hij ook in koude winters zijn blad behoudt. Het is een mooie plant die het hele jaar door sierwaarde biedt. Vuurdoorn kan als fijne struik de wintertuin opfleuren, maar kan ook als haag worden ingezet of zelfs als leiplant. Variant ‘Red Column’ wordt als haag niet hoger dan 1,5 m, mede doordat het een langzame groeier is, en is dus geschikt voor een lage haag. Andere variëteiten groeien sneller en zullen ook als haag vaker gesnoeid moeten worden. Aan de zonzijde van de haag kun je een volle bessengroei verwachten. Tip: een haag van Pyracantha helpt tegen ongewenst bezoek vanwege de vele doorns, maar lokt juist vogels naar je tuin. Bij het snoeien spelen jonge scheuten, oude takken en zijtakken een belangrijke rol in het vormen en gezond houden van de plant.
Hoe snel groeit de vuurdoorn?
De vuurdoorn groeit afhankelijk van de soort met een snelheid van 20 tot 60 centimeter per jaar. De heester bloeit in mei en juni met witte bloemschermen, waarna in het najaar de bessen volgen. Variant ‘Red Column’ groeit niet zo snel, zo’n 20 centimeter per jaar. Maar de meeste soorten groeien sneller (tot wel 50 à 60 centimeter per jaar) en hebben op hun tijd een snoeibeurt nodig. Doe je dit niet? Dan heb je binnen de kortste keren een enorme vuurdoorn in je tuin staan.
Let er bij het aanplanten op dat je voldoende ruimte tussen de vuurdoorns laat, zodat ze zich goed kunnen ontwikkelen en gezond blijven groeien.
Snoeien van de vuurdoorn
Variant ‘Red Column’ groeit zoals gezegd niet zo snel, zo’n 20 cm per jaar. Maar de meeste soorten groeien sneller (50 cm per jaar) en hebben op zijn tijd een snoeibeurt nodig. Doe je dit niet, dan heb je binnen de kortste keren een enorme vuurdoorn in je tuin staan. De vuurdoorn snoei je het beste in de lente of zomer, als er geen besjes zijn. Bij het vuurdoorn snoeien kun je vooral jonge scheuten en zijtakken terugknippen om de vorm van de plant te behouden en een gezonde groei te stimuleren. Oude takken zijn belangrijk voor de bessenproductie en moeten daarom deels gespaard worden. Je wilt de bessen ook sparen; omdat het mooier is met, voor de plant én voor de vogels in het najaar. Sterk terugsnoeien kan ook, tot op 1 m hoogte. De plant zal naar verloop van tijd weer helemaal terug groeien. Ga je aan de slag, zorg dan voor een paar stevige handschoenen om schrammen te voorkomen.
Hoe groot kan een vuurdoorn worden?
Overweeg je een vuurdoornhaag? Goed idee. Een haag van Pyracantha helpt tegen ongewenst bezoek vanwege de vele doorns, maar lokt juist wel vogels naar je tuin. Variant ‘Red Column’ wordt als haag niet hoger dan 1,5 meter, mede doordat het een langzame groeier is, en is dus geschikt als je een lage haag zoekt. Andere variëteiten groeien sneller en zullen ook vaker gesnoeid moeten worden. Aan de zonzijde van de haag kun je een volle bessengroei verwachten.
Pyracantha voor vogels
Wie ook fan zijn van vuurdoorns, zijn vogels. Dankzij de vele doorns en dichte takkenstructuur is het een geliefde plek voor winterkoninkjes, merels en heggenmussen om een nest te bouwen. Katten en roofvogels kunnen er immers niet bij komen. Ook heb je kans dat je bezoek krijgt van huismussen, die graag in de heg vertoeven. Bovendien draagt de vuurdoorn vruchten in grote trossen, waaronder felrode bessen, gele bessen en rode bessen. Deze bessen vormen een belangrijke voedselbron voor vogels, zeker als er in de koude maanden weinig ander voedsel is te vinden. Denk aan spreeuwen, lijsters en merels. Een goed idee dus om met een Pyracanthade merel te helpen die het zwaar heeft in ons land. Tot slot nóg meer goed nieuws: bijen, vlinders en hommels zijn dol op de witte bloesems van de vuurdoorn.
Zijn vuurdoornbessen giftig?
Als mens kun je beter geen vuurdoornbesje eten, ze zijn namelijk mild giftig. Dat geldt niet voor vogels, die zijn er dus juist dol op.
Welke grond heeft vuurdoorn nodig?
De vuurdoorn is een makkelijke plant, want hij groeit in elk bodemtype (behalve arme grond). De vuurdoorn heeft weinig specifieke bodem eisen, zolang de bodem maar vruchtbaar en goed doorlatend is. Gebruik bij het aanplanten bij voorkeur goede tuingrond, eventueel gemengd met aanplantgrond, om de groei te bevorderen. De ideale standplaats voor vuurdoorn is een plek met volle zon of lichte schaduw en goede afwatering. Let bij het kiezen van de standplaats op voldoende licht en een luchtige, voedselrijke bodem. Jonge vuurdoorns en vuurdoorns als kuipplant moet je regelmatig water geven. Bij het planten in potten helpt een laag hydrokorrels onderin de pot om wortelrot te voorkomen en de drainage te verbeteren. Oudere vuurdoorns (in de volle grond) kunnen beter tegen droogte door hun breed vertakte wortelstelsel. De vuurdoorn ontwikkelt een uitgebreid wortelstelsel dat zich goed aanpast aan verschillende bodemsoorten. Daarnaast is de plant weersbestendig en doet het daardoor bijvoorbeeld ook prima in de buurt van de zee.
Kan een vuurdoorn in de schaduw?
De vuurdoorn gedijt zowel in de schaduw als in lichte schaduw, halfschaduw en volle zon.
